Segment 1
ערשטינס שרייב איך אייך אז איך בין ב"ה גיזונד אין איך האב הערהאלטין אייעהר בריף אין זיך זייער מחי' גווען ציא הערין פין אייעהר ליבען גיזונד אין מסתמא האט איר ערהאלטין מיין בריביל אוך. אין וועגין דיא 2 זאכין כח הרשאה אין אבריביל פין אומן וכו' איז דיא זאך אזו אזו וויא דיא אנדערי וואך גייט אוס דיא וויזע בין איך גווען צי פאר לענגרין האט מען מיר גזאגט אז עס איז דא צייט צי קומין דעם לעצטין טאג ניט אוואך פריעהר ע"כ וועל איך דענמאלט זייעהן צי צי טואין דיא 2 זאכין שרייב מיר ארוס ווירקליך דעם ענין פון דיא 2 זאכין בא וואס האלטין זייא ציא ווילין זייא שלום ציא להיפך וכו' אלעס ארוס שרייבין וואס טיט זיך בכל מכל כל איך גיב אריין ציא פאר לענגרין אוף 3 חדשים השי"ת זאל העלפין אז עס זאל פולען אין איך זאל גהאלפין ווערין אמן טאמיר חלילא ניט מיז איך צוריק פארין אין פארט דערהאלטין זיך נאר איך גיב מיך איבער אין גאנצין צי השי"ת איך ווייס גאר ניט נאר וויא השי"ת די השגחה וועט פירין ווייטער ווייס איך גאר ניט.
אין וועגין אומן בין איך גווען מיט אסוחר פון אנש"ש ביים רוסישיען קאנסיל וועגין אוויזע האט ער גזאגט מען דארף פין דארט אטרעבוונא אפאדרינג אין דער נאך אוס פילין אפאפיר אין גיבין לערך חצי פונט אין שיקט דאס קיין מוסקבה אין אוב ער וועט קריגין אונטער גשריבין וועט ער גיבין אויזע אין איך האב שון לאנג גשריבין ר' שמשון וועגין אפאדרינג האב איך ערהאלטין תשובה אז ער קאן ניט מכמה טעמים נאר איך זאל שרייבין אלי' חיים רוזין אודער צי משה טשענסטחאווער זייא קענין גיכער.
ע"כ בייט איך אייך כל אנש"ש מירושלים למעה"ש אפ ציא שרייבין אלי אין איינעם אבריף צי ר' אלי' חיים אין אבריף ציא ר' משה טשענסטחאווער אין אבריף ציא כלליות אנש"ש פין אומאן אין ר' שמשון אז זייא זאלין זייא מעורר זיין ציא שיקין אפאדרינג מיר אין איר זאלט זייא גיט אוס מאלין מיין מצב וויא עס איז אחיוב אוף זייא מיך צי ראטווען פין ביידע וועלטין וואס איך מיטשי מיך שון אזו פיל יאהר וכו' וכו' אין איצט אז איך בין שוין אין חוץ לארץ וכו' אין בפרט עס וועט זיין א טובה צי מאכין אגמר וכו' אין אלע אנש"ש זאלין זיך אוס חתמינין ר' שלמה ווקסלר וכו' תיכף וואס גיכער.
אין וועגין דיא גרעניץ איז שרעקליך אין כל אנש"ש מפולין זענין גווען אין לובלין אוף ר"ה חוץ ר' בעריש פין לודז אין זישע זענין ארוס גפארין נאך ר"ח תמוז אין מען האט זייא גחאפט אין תפיסה אטלכי חדשים ר"ה יו"כ סוכות אין האבין קיין תפילין ניט גלייגט וכו' וכו' אין יעצט איז שון בעריש אין לודז אין זישע איז נאך אין תפיסא אין איך בין דא מיט דים אפטער שון לערך 2 וואכין אין בייט אים עד זאל פארין מיט מיר ציא דער גרעניץ אין ער וויל בשום אופן ניט נאר ער ביינקט קין א"י.
אין ווייטער בין איך דא אין די קבוצים נאר דער עיקר איז אזו עס איז זייער שיינע קבוצים אין זייער טייערי נפשות אין די לעצטי יארין איז נתקרב גווארין בחורים (אין וורשא) בפ"י 20 תכשיטים נפלאים ונוראים אחוץ אברכים וכו' אבער פון דעסט וועגין פארט בינק איך זייער קיין א"י ממש דאס חיות גייט מיר אוס קיין א"י איך וואלט דא בשום אופן ניט גקענט זיין דא ווען ניט דיא 2 זאכין אפשר אומן, אין גמר וועגין שלום בית וואלט איך תיכף גפארין קיין א"י אוי וויא נעמט מען די קבוצים אין נפשות ציא די מקומות הק': עס איז עובדי ה' אבער עס פיילט נאך שלימות בכלליות הקיבוץ היינו מען זאל לערנין אזו ווייא מיר האבין די ערשטי צאטין אין מירון גלערינט די ספרי רבינו מיט די רקודין וכו' וכו' אומין איז דאס פארט ניט עס איז הדומה לדומה.
(ראשית אני כותב לכם על בריאותי ב"ה וקבלתי מכתבכם והתחייתי לשמוע מבריאותכם הטובה ומסתמא גם אתם קבלתי מכתבי. ובענין השני דברים כח הרשאה ומכתב מאומן וכו' הענין הוא כך מפני שבשבוע הבא נגמרת הויזה שלי הלכתי להאריך אותה ואמרו לי שיש זמן לבא ביום האחרון ולא שבוע קודם ע"כ אראה אז לעשות את השני דברים, כתוב לי בבירור את הענין מהשני דברים מה העמדה שלהם האם חפצים שלום או להיפך וכו' לכתוב הכל ברור מה נעשה בכל מכל כל אני נותן עכשיו להאריך את הויזה לשלשה חודשים שה' יעזור שזה יפעל ואושע אמן ואם חלילא לא אני מוכרח לחזור ובכל זאת להתחזק רק אני מוסר את עצמי לגמרי להשי"ת איני יודע כלום איך שהשי"ת ההשגחה תוליך והלאה איני יודע כלום.
ובענין אומן הייתי עם סוחר אחד מאנ"ש אצל הקונסוליה הרוסית בשביל ויזה והוא אמר לנו שצריכים דרישה משם ואח"כ למלאות מסמך ולשלם חצי לירה בערך ושולחים זאת למוסקבה ואם יכתבו לו שם על זה הוא יתן ויזה ומזמן כבר כתבתי לר' שמשון בענין דרישה וקבלתי תשובה שהוא אינו יכול מכמה טעמים רק שאכתוב לאלי' חיים או לר' משה טשענסטחאווער הם יכולים יותר.
לכן אני מבקש ממכם כל אנש"ש מירושלים למעה"ש לכתוב כולם יחד מכתב לר' אלי' חיים ומכתב לר' משה טשענסטחאווער ומכתב לכלליות אנש"ש באומן ור' שמשון שיעוררו אותם לשלוח לי דרישה ותתארו להם היטב מצבי איך שמוטל חיוב עליהם להצלני משני העולמות מה שאני מתייסר כבר כ"כ שנים וכו' וכו' וכעת אני כבר בחו"ל וכו' ובפרט שיהי' מזה טובה לעשות גמר וכו' וכל אנש"ש שיחתימו את שמם ר' שלמה ווקסלר וכו' תיכף מה שיותר מהר.
ובענין הגבול זה נורא וכל אנש"ש מפולין היו בלובלין על ר"ה חוץ ר' בעריש מלודז' וזישע שיצאו לדרך עוד בר"ח תמוז ותפסו אותם למאסר לכמה חודשים על ר"ה יום כיפור וסוכות ולא הניחו תפילין וכו' וכו' וכעת בעריש כבר בלודז' וזישע עדין במאסר ואני כאן עם האפטער כבר לערך שבועיים ומבקש מנו שיסע אתי לגבול והוא אינו רוצה בשום אופן רק הוא כוסף לארץ ישראל.
והלאה אני אצל הקבוצים רק העיקר הוא כך הם קבוצים יפים מאד ונפשות יקרות מאד ובשנים האחרונות התקרבו בחורים (בורשא) בן פורת יוסף עשרים תכשיטים נפלאים ונוראים חוץ אברכים וכו' אמנם בכל זאת אני כוסף מאד לארץ ישראל חיותי יוצאת ונכספת לארץ ישראל פה לא הייתי יכול להיות בשום אופן, אם לא שני הדברים הסיכוי של אומן וגמר בענין שלום בית הייתי נוסע תיכף לארץ ישראל אהה איך לוקחים את הקבוצים האלה והנפשות למקומות הקדושים הנם עובדי ה' אבל חסר עוד שלימות בכלליות הקיבוץ היינו שילמדו כמו שלמדנו אנו בזמנים הראשונים ספרי רבינו והריקודים וכו' וכו' בכל זאת זה לא אומן זה דומה לדומה).
After warmly greeting your honor with great love — as fitting — I hereby inform you of our welfare here, thanks to G‑d, blessed be He. We have life and peace with us. May Hashem grant that I merit to come very soon for this Rosh Hashana — to be at the holy Tzion — and to see you all face to face. Amen, so may it be His will. I am hereby sending to your honor — through our dear precious companion, Rabbainu the Holy one's grandson, R' Shimshon [נכד רבינו הק' ה"ה הרה"ח ר' שמשון נ"י], may he live — the sum of 3 rubles for the fellowship. And I ask of your honor to perform a pidyon at the Tzion of Rabbainu the Holy one — on behalf of the following names. And also to pray greatly for compassion — and to arouse all the fellowship to pray for great compassion. The essential: that I merit to come very soon this year — to the holy Tzion — especially for Rosh Hashana. For G‑d, blessed be He, knows my situation — in spiritual and in material matters — and it is impossible to assess: that for four and a half years [this places the suffering from approximately Rosh Hashana 1923 — consistent with the post-wedding crisis first described in Letter 33] I have been suffering severe and bitter torments — because I want to be a Breslov Chassid. And so many kinds of humiliation and bloodshed [שפיכות דמים — "shedding of blood" — used here as an idiom for extreme disgrace and suffering; not literal bloodshed]. And I am wandering — for my wife has made a separation [פירוד — the marriage has broken down] because of the above. These years I am suffering — no peace and no divorce [לא שלום ולא גט — he is trapped: his wife's family refuses to resolve the marriage one way or the other; neither reconciliation nor a divorce is being offered]. And "a man's wandering is worse than a woman's wandering" [טלטולא דגברא קשה מדאיתתא — Talmud Bavli, Kesubos 28a — a man uprooted from his home suffers more than a woman in the same situation; R' Shmuel invokes this to describe the severity of his displacement]. And especially in this time — when licentiousness and desire intensify greatly. And I have absolutely no counsel whatsoever.